Patiënten informatie (dutch)

Acuut Lever Falen (ALF) is een syndroom dat wordt veroorzaakt door het massaal afsterven van levercellen – meer dan 70% – in een van tevoren gezonde lever. Gezonde personen kunnen door ALF binnen enkele dagen in een levensbedreigende situatie terecht komen.

ALF kan worden veroorzaakt door een aandoening, zoals acute virale hepatitis, geneesmiddel overgevoeligheid en het eten van giftige paddenstoelen (amanita phalloides). Ook een overdosis aan paracetamol kan dit syndroom veroorzaken. Echter in 15 – 25% van de gevallen bij volwassenen en tot 50% van de kinderen kan er geen oorzaak worden aangetoond.
De ALF-patient krijgt ernstige leverfunctie stoornissen, die o.a. door ophoping van schadelijke stoffen in het bloed, de werking van de hersenen negatief beïnvloeden: de patiënt wordt verward en raakt versuft. Als de situatie verder verslechtert, kunnen andere organen ook uitvallen, zoals de nieren en de longen. Uiteindelijk zal de patiënt in een coma terecht komen en sterven.
De enige remedie is een spoedlevertransplantatie. Zonder transplantatie is de sterfte hoog:
60 – 85%, afhankelijk van de oorzaak. Met tijdige lever transplantatie is de sterfte minder dan 30%.
Gelukkig is ALF in Nederland betrekkelijk zeldzaam: circa 50 gevallen per jaar.
Levertransplantatie heeft echter ook nadelen. Er is niet altijd tijdig een donorlever beschikbaar, de chirurgische ingreep is niet geheel zonder risico en ter voorkoming van afstoting moet de patiënt levenslang afweer onderdrukkende medicijnen slikken, die ook schadelijke bijwerkingen kunnen hebben.
De lever heeft van zichzelf een groot herstelvermogen. Echter dit kost tijd en dat heeft een ALF-patiënt niet. Wereldwijd wordt er daarom hard gewerkt aan de ontwikkeling van een kunstlever, gelijk een dialyseapparaat voor de nieren. Door de ALF patiënt aan een dergelijke kunstlever te koppelen buiten het lichaam kan tijd gewonnen worden, ofwel voor de komst van de donorlever, ofwel voor voldoende herstel van de eigen lever, waardoor een transplantatie overbodig kan worden.
Het AMC werkt sinds 1995 aan de ontwikkeling van een bio-artificiële lever, de zogenaamde AMC-BAL.
De AMC-BAL, een bioreactor gebaseerd op een grote hoeveelheid goed funktionerende, vers geïsoleerde varkens levercellen is rond het jaar 2000 met succes toegepast bij 14 patiënten met ALF. Bij dertien patiënten is succesvol de periode overbrugd naar een transplantatie. Één patiënt genas uit zichzelf en hoefde geen transplantatie te ondergaan. (van de Kerkhove e.a. 2002). Echter, sinds 2002 is in Europa de behandeling van patiënten met vitale varkens levercellen niet meer toegestaan, o.a. vanwege het potentiële gevaar dat er virussen afkomstig van de gebruikte varkenscellen op de mens zouden kunnen overgaan.
Om deze reden heeft het onderzoeksteam van het AMC nu een BAL ontwikkeld die gebaseerd is op een menselijke levercellijn: HepaRG.
De AMC-HepaRG-BAL heeft zijn effectiviteit en veiligheid al getoond in ratten met ALF (Nibourg e.a. 2012).Voorbereidingen (2018)worden getroffen om een faseI/IIa studie te doen met de HepaRG-AMC-BAL in 5-10 patienten met eind stadium leverfalen

References
Bismuth H, Samuel D, Castaing D, Williams R, Pereira SP, Liver transplantation in Europe for patients with acute liver failure. Seminars in liver disease 1996, 16 (4); 415-425.

Strain AJ, Neuberger JM. A bioartificial liver-State of the art. Science 2002;295:1005-1009.

Van de Kerkhove, Di Florio E, Scuderi V et al . Phase 1 clinical trial with the AMC-bioartificial liver. Int J. Artif Organs 2002; 25:950-959.

Hoekstra R, Chamuleau RAFM. Recent developments on human cell lines for the bioartificial liver. Int J Artif Organs 2002;25/3:182-191

Di Nicuolo, G. Van de Kerkhove, M.P., Hoekstra, R., Amoroso, P., Battisti, S., Starace, M., Di Florio, E., Scuderi, V., Scala, S., Bracco, A., Manzini, A., Chamuleau, R.A.F.M. and Calise, F. No evidence of in vitro and in vivo porcine endogenous retrovirus infection after plasmapheresis through the AMC-Bioartificial liver. Xenotransplantation 2005;12: 286-92

Giuseppe Di Nicuolo, Alba D’Alessandro, Barbara Andria, Vincenzo Scuderi, Michele Scognamiglio, Angela Tammaro, Antonio Mancini, Ernesto Di Florio, Adele Bracco, Fulvio Calise, Robert A.F.M. Chamuleau. Long-term absence of PERV infection in chronically immunosuppressed patients after treatment with the porcine cell based AMC-bioartificial liver and in healthcare workers exposed to porcine materials during its preparation and application. Xenotransplantation, 2010; 17: 431-439.

Geert A.A. Nibourg, Robert A.F.M. Chamuleau, Tessa V. van der Hoeven, Martinus A.W. Maas, Mariette T Ackermans, Ronald P.J. Oude Elferink, Thomas M. van Gulik, Ruurdtje Hoekstra. Human hepatoma cell line HepaRG based bioartificial liver therapy increases survival time in rats with acute liver failure. PlosOne 2012; 7(6):e38778